nauka rosyjskiego-jak sie uczyc

Nauka rosyjskiego. Opanowanie podstaw i alfabetu – cyrylicy

Jak nauczyć się języka rosyjskiego samemu? Jak efektywnie uczyć się? Jakie są najlepsze metody uczenia się owego języka? Jak się uczyć, żeby się nauczyć?  Chcesz wiedzieć, jak szybko nauczyć się słówek oraz alfabetu rosyjskiego? Jeśli jesteś osobą, którą nurtują pytania tego typu, wiedz że dobrze trafiłeś! W tym artykule przygotowaliśmy kompendium wiedzy o nauce języka rosyjskiego. Poznasz podstawy do nauki języka i dowiesz się, co to są fiszki, grażdanka i cyrylica. Odpowiemy także na pytanie, czy istnieje kurs szybkiego pisania cyrylicą oraz poznamy tajniki pisania po rosyjsku na polskiej klawiaturze. Dodatkowo zrobiliśmy spis popularnych i wartych uwagi kursów oraz aplikacji, dzięki którym nauka języka rosyjskiego będzie przyjemniejsza i bardziej efektywna.

  1. Język rosyjski – dlaczego warto się go uczyć? 
  2. Jak nauczyć się rosyjskiego samemu?
  3. Co to jest cyrylica i grażdanka? Jak nauczyć się rosyjskiego alfabetu?
  4. Czy istnieje kurs szybkiego pisania cyrylicą? Jak szybko nauczyć się alfabetu rosyjskiego?  
  5. Język rosyjski – nauka słówek
  6. Aplikacje do nauki języka rosyjskiego aplikacje-do-nauki-rosyjskiego

Język rosyjski – dlaczego warto się go uczyć?

język rosyjski - mapa rozmieszczenia użyytkowania cyrylicy
Mapa: kolor czerwony – rosyjski jako język urzędowy; kolor żółty – rosyjski występujący w użyciu.

Językiem rosyjskim posługuje się około 300 milionów ludzi. Jest najczęściej używanym z języków słowiańskich. Znają go ludzie nie tylko na Ukrainie czy Białorusi – w języku rosyjskim porozumiesz się także z wieloma osobami w Azji Środkowej i Wschodniej.

Rosyjski to oficjalny język urzędowy w Rosji, Białorusi, Kazachstanie i Kirgistanie. Język rosyjski używany jest również w krajach, w których nie ma on statusu oficjalnego. Są to: Ukraina, Stany Zjednoczone, Łotwa, Izrael, Uzbekistan, Brazylia, Mołdawia, Kanada, Estonia, Litwa, Niemcy, Azerbejdżan, Armenia, Turkmenistan, Tadżykistan, Grecja, Australia, Rumunia, Finlandia i Polska.

Mówi się, że można podróżować po Rosji bez znajomości języka rosyjskiego, jednakże jego znajomość znacznie ułatwi nam pobyt. Spora część Rosjan nie zna innego języka poza rosyjskim. Najbardziej będzie to potrzebne w przypadku, kiedy przyjdzie nam skontaktować się z rosyjskimi służbami (straż graniczna, służby lotnicze, policja). Znajomość rosyjskiego w takich sytuacjach staje się pomocna, gdyż często powoduje ona zmianę odnoszenia się do nas.

Kolejnym argumentem przemawiającym za nauką języka rosyjskiego jest fakt, iż płynna znajomość wielu języków sprawia zwiększa nasze szanse na rynku pracy. Istnieje sporo firm, które chętnie zatrudniają osoby posługujące się kilkoma językami, w tym rosyjskim. Zyskuje on ona znaczeniu ze względu na silny rozwój handlu ze wschodnimi krajami. Osoba ze znajomością języka rosyjskiego jest perełką na rynku pracy.

Jak nauczyć się języka rosyjskiego samemu?

Czy możliwa jest nauka języka rosyjskiego bez konieczności wydawania milionów na kursy, szkolenia itp.? Oczywiście, że tak! Wystarczą tylko silna wola, samozaparcie, trochę wolnego czasu i systematyczności.

Wśród naszego społeczeństwa panują bardzo różne opinie o stopniu trudności języka rosyjskiego. Dla jednych język rosyjski będzie bardzo prostym do opanowania, natomiast język np. francuski będzie koszmarem i na odwrót.

Jednakże osoby, które twierdzą, że nauka rosyjskiego jest trudna, zrezygnowały na etapie poznawania cyrylicy. Kiedy już opanujesz rosyjskie litery zobaczysz, że pisownia oraz gramatyka rosyjska wcale nie są takie trudne, ponieważ są one zbliżone do polskich zasad pisowni.

Co to jest cyrylica i grażdanka? Jak nauczyć się rosyjskiego alfabetu?

Cerkiew Wasyla Błogosławionego

Zanim przejdziemy do konkretów, warto wiedzieć, że pismo, jakim posługują się Rosjanie, nazywa się grażdanka. Grażdanka jest to graficzna odmiana cyrylicy, która powstała na skutek jej upraszczania. Mówi się, że grażdanka jest córką cyrylicy.

Nauka rosyjskiego alfabetu wymaga od nas poznania 33 liter, które w większości mają odpowiedniki polskie (dla porównania – polski alfabet składa się z 32 liter).

Na początek dobrze jest znaleźć alfabet rosyjski w formacie PDF (lub innym, umożliwiającym wydrukowanie), wydrukować i powiesić w pokoju w widocznym miejscu. Dzięki temu częściej będziesz spoglądać na cyrylicę i szybciej się z nią oswoisz. Ten sposób jest bardzo dobry szczególnie dla osób z pamięcią fotograficzną.

Poniżej przedstawiamy alfabet rosyjski wraz z polskimi odpowiednikami. Litery rosyjskie przedstawione są w formach drukowanych i pisanych. Wbrew pozorom, są one podobne do polskich.

litery rosyjskie, polskie odpowiedniki

Rosyjski alfabet – wymowa

Litery drukowanePolski odpowiednik, wymowa
А аA
Б бBe
В вWe
Г гGe
Д дDe
Е еJe
Ё ёJo
Ж жŻe
З зZe
И иI
Й йI kratkaje
К кKa
Л лEl
М мEm
Н нEn
О оO
П пPe
Р рEr
С сEs
Т тTe
У уU
Ф фEf
Х хHa
Ц цCe
Ч чtćie
Ш шSza
Щ щśa
ЪTwiordyj znak*
Ы ыY
ЬMiakkij znak*
Э эE abarotnaje
Ю юJu
Я яJa

Alfabet rosyjski – samogłoski

W cyrylicy wyróżniamy 10 samogłosek: a, o, y, э, ы, и, я, ё, ю, e.

Wyróżniamy dwie zasady wymawiania samogłosek я, ё, ю, е:

  1. я  [ja], ё [jo], ю [ju], е [je]:
    • kiedy samogłoska występuje na początku wyrazu: язык (język), ёлка (choinka), Юлия (Julia), езда на лыжа (jazda na nartach);
    • kiedy samogłoska występuje po samogłosce: моя (moja), своё (swoje), читаю (czytam);
    • kiedy samogłoska występuje po znakach rozdzielających ь i ъсемья (rodzina), объяснить (objaśnić);
  2. Te spółgłoski wymawiamy następująco, kiedy występują po spółgłoskach: я [a], ё [o], ю [u], е [e]. Równoważnie oznaczają one miękkość poprzedzającej spółgłoski:
    Ваня (imię Wania), бюро (biuro), сёстры (siostry), небо (niebo)

Alfabet rosyjski – spółgłoski

Spółgłoski w języku rosyjskim to: б, в, г, д, ж, з, й, к, л, м, н, п, р, с, т, ф, х, ц, ч, ш, щ. W cyrylicy mamy dwa rodzaje spółgłosek – twarde i miękkie. Podział ściśle związany jest z ich wymową.

Spółgłoski twardeSpółgłoski miękkie
булка (bułka)бюро (biuro)
нос (nos)нёс (niósł)
сын (syn)сила (siła)

Spółgłoski ж, ш, ц wymawiamy twardo, a spółgłoski ч, щ – miękko, na przykład:

жена (żona)часы (zegarek)
цирк (cyrk)щека (policzek)
шёл (szedł)

Teraz już z łatwością będziecie potrafili odczytać poniższe wyrazy:

Русский алфавит (Кириллица)

Mamy nadzieję,  że poradziliście sobie z tym bezproblemowo😊

*Alfabet rosyjski (Cyrylica)

Czy istnieje kurs szybkiego pisania cyrylicą? Jak szybko nauczyć się alfabetu rosyjskiego?

Jako takiego kursu szybkiego pisania cyrylicą oficjalnie nie ma. Istnieją jednak metody, dzięki którym jej nauka będzie bardziej efektywna oraz prostsza.

Dowiedziono, że tradycyjnie „wykluwanie na blachę” nie przynosi dobrych efektów. Większość nauczycieli radzi, aby uczyć się rosyjskich liter powoli, po trochu. W tym celu będziemy potrzebować zeszytu w linie oraz długopisu.
Przykładowo zaczynamy od nauki pisania trzech liter:

М м [m]   ………………………………

А а [a]      ………………………………

П п [p]     ………………………………

Następnie, z poznanych liter uczymy się pisać wyrazy, które da się ułożyć, na przykład:

Мама   …………………………………

Папа    …………………………………

[!] Gdy podczas pisania będziemy dodatkowo wymawiać litery oraz wyrazy na głos, znacznie usprawnimy naukę.

Wierszyk po rosyjsku

Jeśli jesteś zwolennikiem śpiewanych, rymowanych sposobów nauki, zachęcamy do poszukania nagrań abecadła rosyjskiego lub wierszyków. Wspomagają one proces nauczania.

Poniżej przedstawiamy rosyjski odpowiednik polskiego wierszyka o abecadle:

Алфавит уже мы знаем,

Много пишем и читаем

И все буквы по порядку

Без ошибки называем. 

Słownik rosyjsko-polski pomoże nam w uczeniu się nowych słówek. Znajdziemy w nim nie tylko tłumaczenia wyrazów, ale także wymowę fonetyczną. Warto na początku poczytać na głos rosyjskie słowa. W przyszłości pomoże to w czytaniu dłuższych tekstów.

Jeśli nie posiadamy słownika polsko-rosyjskiego, to nie problem. Rosyjski translator do Google bardzo dobrze sobie radzi i jest dobrym zamiennikiem słownika. Dużym plusem jest możliwość odtworzenia wymowy danego słowa.

Na YouTube znajdziesz wiele filmików, które pomogą Ci w nauce rosyjskiego, a w szczególności cyrylicy.

Jak pisać po rosyjsku na polskiej klawiaturze?

Układ rosyjskich liter na klawiaturze:
Układ rosyjskich liter na klawiaturze:

Zapewne przydarzą Ci się sytuacje, w których będziesz potrzebować rosyjskich liter do napisania czegoś cyrylicą w komputerze.

Najprostszym sposobem na pisanie po rosyjsku, mając polską klawiaturę, jest korzystanie z klawiatury ekranowej. Posiadasz ją w swoim komputerze. Możesz skorzystać również z klawiatury ekranowej, którą udostępnia Google Translator.

Kolejnym sposobem na możliwość pisania cyrylicą na podstawowej klawiaturze jest zmiana języka systemu operacyjnego.

Windows:
Start | Panel sterowania | Opcje regionalne i językowe. W nowym oknie wejdź do zakładki Języki i użyj przycisku Szczegóły. Zmieniamy z PL na RU i zatwierdzamy.

Język rosyjski – nauka słówek

Jak uczyć się efektywnie?

Nauka nowego języka nierozłącznie wiąże się z nauką nowych słów. Nie inaczej jest w tym przypadku. Chociaż wiele słówek rosyjskich jest bardzo podobnych do polskich, to jednak są również i takie, których polskie odpowiedniki brzmią całkowicie inaczej. Takich trzeba uczyć się całkowicie od nowa.

Jest wiele metod nauki. W przeróżnych źródłach możemy znaleźć techniki pamięciowe, porady odnośnie tego, jak dobrze i efektywnie się uczyć i sprawnie zapamiętywać. Warto dowiedzieć się o nich więcej, po czym wypróbować i wybrać najbardziej odpowiedni dla nas. To zasada ogólna, pomocna nie tylko tylko podczas nauki języka rosyjskiego.

Podstawowe zwroty po rosyjsku

Naukę nowego języka warto zacząć od nauczenia się podstawowych zwrotów. Kiedy spotkasz się ze znajomymi i przywitasz się z nimi wołając: Привет [Priwiet] – (‘cześć’ po rosyjsku) na pewno zrobisz na nich wrażenie! Jeśli zechcesz pozdrowić kogoś, powiesz: Я приветствую вас [Ya privetstvuyu vas] – ‘pozdrawiam Cię’ po rosyjsku. Zaimponować możesz także przepraszając kogoś po rosyjsku😊 Извините – Izwinitie (‘przepraszam’ po rosyjsku).
A to dopiero początek!
Poniżej przedstawiamy listę podstawowych zwrotów po rosyjsku z wymową, które warto znać:

  • Здравствуйте – Zdrastwujtie – Witam
  • До свидания – Da swidanija – Dzień dobry
  • Привет – Priwiet – Cześć (na przywitanie)
  • Пока – Paka – Cześć (na pożegnanie)
  • Где ты живёшь? – Gdie ty żywiosz? – Gdzie Ty mieszkasz?
  • Я живу в Польше – Ja żywu w Pol’sze – Mieszkam w Polsce
  • Я люблю тебя – Ja lublu tebya – Kocham cię
  • Извините – Izwinitie – Przepraszam (oficjalnie, do osób starszych)
  • Извини – Izwini – Przepraszam (nieoficjalnie, do znajomych)
  • Вы говорите по-английски? – Wy gawarite paanglijskij? – Czy pan mówi po angielsku?
  • Как дела? – Kak dieła? – Co słychać?
  • Как тебя зовут? – Kak tebja zovut? – Jak się nazywasz?
  • Меня зовут Наташа – Menia zovut Natasza – Mam na imię Natasza
  • Я не знаю – Ja nie znaju – Nie wiem
  • До свидания – Daswidanija – Do widzenia
  • Пожалуйста, говорите медленнее – Pażaluysta, govorite medlenneye – Proszę mówić wolniej
  • Который час? – Katoryj cias? – Która jest godzina?
  • Это (очень) хорошо – Eta (ocień) charaszo – To (bardzo) dobrze
  • Сколько это стоит? – Skol’ka eta stoit? – Ile to kosztuje?
  • Где ты учишься? – Gdie ty uciszsja? – Gdzie się uczysz?
  • Сколько тебе лет? – Skol’ka tiebie liet? – Ile masz lat?

Miesiące po rosyjsku oraz ich wymowa

Dobrze jest zapoznać się również z rosyjskimi nazwami miesięcy:

  • январь – janwar – styczeń
  • февраль – fiewral – luty
  • март – mart –  marzec
  • апрель – apriel – kwiecień
  • май – mai– maj
  • июнь – ijuń – czerwiec
  • июль – ijul – lipiec
  • август – awgust – sierpień
  • сентябрь – cientiabr – wrzesień
  • октябрь – oktiabr – październik
  • ноябрь – nojabr – listopad
  • декабрь – diekabr – grudzień

Liczby po rosyjsku

Zasady tworzenia liczb w języku rosyjskim są bardzo zbliżone do tych, jakie obowiązują w Polsce. Kiedy nauczysz się cyfr od 0 do 9 oraz nazw dziesiątek, liczenie po rosyjsku będzie dla Ciebie łatwe.

Dla ułatwienia liczby rosyjskie przedstawiamy wraz z wymową.

Liczby po rosyjsku od 0 do 10

Poniżej zostały przedstawione cyfry od 0 do 9 wraz z wymową:

  • 0 – ноль – nol
  • 1 – один – odin
  • 2 – два – dva
  • 3 – три – tri
  • 4 – четыре – czetyrje
  • 5 – пять – pjat
  • 6 – шесть – shest
  • 7 – семь – sjem
  • 8 – восемь – vosem
  • 9 – девять – devjat

Liczby po rosyjsku od 10  do 19

Tworzenie liczb od 11 do 19 ma bardzo prostą zasadę. Wystarczy do liczby jedności dodać końcówkę -надцать:

  • 10 – десять – desjat
  • 11 – одиннадцать – odinnadtsat
  • 12 – двенадцать – dvenadtsat
  • 13 – тринадцать – trinadtsat
  • 14 – четырнадцать – czetyrjenadtsat
  • 15 – пятнадцать – pjatnadtsat
  • 16 – шестнадцать – shestnadtsat
  • 17 – семнадцать – sjemnadtsat
  • 18 – восемнадцать – vosemnadtsat
  • 19 – девятнадцать – devjatnadtsat

Liczby po rosyjsku od 20  do 90

  • 20 – двадцать – dvadtsat
  • 21 – двадцать один – dvadtsat odin
  • 22 – двадцать два – dvadtsat dva
  • 23 – двадцать три – dvadtsat tri
  • 24 – двадцать четыре – dvadtsat czetyrje
  • 25 – двадцать пять – dvadtsat pjat
  • 26 – двадцать шесть – dvadtsat shest
  • 27 – двадцать семь – dvadtsat sjem
  • 28 – двадцать восемь – dvadtsat vosem
  • 29 – двадцать девять – dvadtsat devjat
  • 30 – тридцать – tridtsat
  • 40 – сорок – sorok
  • 50 – пятьдесят – pjatdjesat
  • 60 – шестьдесят – szestdjesat
  • 70 – семьдесят – sjemdjesat
  • 80 – восемьдесят – vosemdjesat
  • 90 – девяносто – devjatdjesat

Liczby po rosyjsku 100, 1000, …

  • 100 – сто – sto
  • 200 – двести – dvesti
  • 300 – триста – trista
  • 400 – четыреста – czetyrjesta
  • 500 – пятьсот – pjatsot
  • 600 – шестьсот – shestsot
  • 700 – семьсот – sjemsot
  • 800 – восемьсот – vosemsot
  • 900 – девятьсот – devjatsot
  • 1000 – тысяча – tysjacza
  • 2000 – две ты́сячи – dwie tysjaczi
  • 1000000 – миллио́н – milijon
  • 2000000 – два миллио́на – dwa milijona

Narodowości po rosyjsku

Poniżej zostały przedstawione rosyjskie nazwy krajów oraz narodowości wraz z ich wymową:

  • европейский – evropeiskiy – Europejski
  • европеец – evropeiets – Europejczyk
  • Западная Европа – zapadnaja evropa – Europa Zachodnia
  • Восточная Европа – vostocznaia evropa – Europa Wschodnia
  • Северная Европа – severnaia evropa – Europa Północna
  • MatrioszkaВеликобритания – velikobritaniya – Wielka Brytania
  • Англия – angliya – Anglia
  • англичанин – angliczanin – Anglik
  • Германия – Ggermania – Niemcy
  • Немец – nemets – Niemiec
  • Франция – frantsiya – Francja
  • француз – frantsuz – Francuz
  • Австрия – avstriya – Austria
  • Австрец – avstrets – Austriak
  • Беларусь – belarus’ – Białoruś
  • белорус – belarus – Białorusin
  • Норвегия – norvegiya – Norwegia
  • норвежец – norveżets – Norweg
  • Италия – Italiya – Włochy
  • Итальянец – ital’yanets – Włoch
  • Украина – ukraina – Ukraina
  • украинец – ukrainets – Ukrainiec
  • Испания – ispaniya – Hiszpania
  • Испанец – ispanets – Hiszpan
  • Голландец – ispaniya – Holender
  • Швеция – shvetsiya – Szwecja
  • швед – shved – Szwed
  • Соединённые Штаты Америки – Soyedinonnyye sztaty ameriki – Stany Zjednoczone Ameryki
  • американец – amerikanets – Amerykanin
  • Нидерланды – niderlandy – Niderlandy
  • Голландия – gollandiya – Holandia
  • Дания – daniya – Dania
  • Датчанин – datchanin – Duńczy

Aplikacje do nauki języka rosyjskiego

Nie każdy ma czas na naukę języka w domu. Niektórzy uczą się, jadąc transportem miejskim do pracy czy szkoły. Niektórzy po prostu wolą uczyć się z pomocą kursów elektronicznych i aplikacji.

Oto lista aplikacji internetowych do nauki języków obcych (w większości są to aplikacje na Androida).

1. Speak Express

Speak Express to platforma językowa oferująca najskuteczniejszą znaną obecnie metodę nauki, opartą o najnowocześniejsze techniki zapamiętywania. Techniki te polegają na wytwarzaniu wielokrotnych skojarzeń. Dzięki nim mózg uczy się nawet 5 razy szybciej, niż metodami tradycyjnymi. Wśród dostępnych do nauczenia języków znajduje się także rosyjski. Dowiedz się więcej o tej platformie.

2. Duolingo – Дуолинго

Duolingo to darmowa aplikacja służąca do nauki języków obcych. Twórcami portalu są Luis von Ahn i Severin Hacker. Jest to portal internetowy do osób, które preferują  krótkie, tematyczne lekcje. Po każdej z nich jest test, który sprawdza nabytą wiedzę z danego materiału. Duolingo dostosowuje Twój poziom wiedzy, z czasem pojawiają się nowe zadania, dzięki którym wciąż uczysz się nowych rzeczy.

3. Busuu.com

Busu różni się od poprzedniego portalu tym, że użytkownicy pomagają sobie nawzajem robić postępy w nauce. Do tej pory, dzięki aplikacji Busuu można nauczyć się aż dwunastu języków. Busuu jest największym na świecie portalem społecznościowym do nauki języków. Wersja bezpłatna umożliwia naukę poprzez interaktywne ćwiczenia i testy. Busu oferuje również konto Premium.

Istnieje także Busu Premium, które pozwala na dostęp do wszystkich wariantów kursów (dwanaście języków). Po wykonaniu testów platforma oferuje certyfikat od McGraw-Hill Education. Nie ma co się dziwić, gdyż dzięki Busuu Premium otrzymujesz możliwość rozmawiania i pisania z rodzimymi użytkownikami języka. Kolejnym udogodnieniem w płatnej wersji jest możliwość nauki online.

4. Memrise

Memrise to kolejna aplikacja na Android, która ma na celu nauczyć się języka obcego. Jest platformą przydatną głównie do nauki słownictwa. Dzięki systemowi Memrise, nauka słówek w języku obcym staje się szybsza. Do platformy możemy zalogować się za pomocą portalu Facebook.  Jest możliwość wykupienia rocznego abonamentu Memrise Premium, który oferuje bardzie rozbudowaną wersję.

5. LingQ

Założycielem platformy LingQ jest Steve Kaufmann. W swojej aplikacji oferuje on naukę czternastu języków na różnych poziomach zaawansowania. Dzięki LingQ możesz wyszukiwać i zapisywać nowe słowa oraz wyrażenia do sprawdzenia, słuchać godzinami podcastów, audiobooków, wywiadów itp. LingQ nauczy Cię używania słownictwa w odpowiednich kontekstach. Aplikacja daje możliwość mierzenia swoich osiągnięć, rozmów na żywo z native speakerami oraz zaprzyjaźnienia się z globalną społecznością LingQ.

6. Fiszkoteka

Popularna polska aplikacja do nauki dwudziestu czterech języków Fiszkoteka oferuje system nauczania poprzez fiszki online. Fiszkoteka umożliwia zakres jaki chcesz się uczyć, dobiera materiał do przerobienia w danym dniu. Producent zapewnia, że dzięki tej aplikacji nie tylko nauczysz się nowych słów w języku obcym, ale także poprawisz umiejętność poprawnej wymowy oraz rozumienia.

7. Fiszki Plus

Fiszki Plus to kolejna aplikacja do nauki języków obcych, która wykorzystuje metodę fiszek multimedialnych. Dzięki programowi Fiszki Plus nauczysz się nie tylko nowych słów i wykorzystanie ich we właściwym kontekście. Aplikacja oferuje również naukę poprawnej wymowy, naukę odmian wyrazów, form regularnych i nieregularnych.

8. Babbel

Babbel umożliwia naukę języka obcego bezpośrednio za pomocą platformy internetowej na babbel.com. Można również pobrać aplikację na system Androin oraz iOS.  Babbel umożliwia naukę następujących języków: angielski, duński, niderlandzki, francuski, niemiecki, włoski, norweski, portugalski, hiszpański, szwedzki, rosyjski, turecki, indonezyjski, oraz polski.

9. Livemocha

Livemocha oprócz kursów językowych zwiera również narzędzia do rozmów z obcokrajowcami oraz system motywacyjny. Aby zacząć naukę z Livemocha, należy wypełnić formularz na oficjalnej stronie www.livemocha.com i zarejestrować się.

10. Inne aplikacje do nauki języków obcych, na które warto zwrócić uwagę:

Italki, SuperMemo, Hello Talk Learn, 50 languages – 50 języków, Quizlet Learn With Flashcards, Rocket Languages.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *